DE VERGETEN KRIJGERS VAN NEDERLAND

Met het indrukwekkende project 'De vergeten krijgers' geeft onderzoeksjournalist Griselda Molemans de Indo-Afrikaanse KNIL-militairen hun vergeten plaats in de koloniale geschiedenis van Nederland terug. De afstammelingen van Afrikaanse krijgers vochten voor de Nederlandse vlag in Nederlands-Indië, maar kregen nooit erkenning. Hun geschiedenis evenmin. Het project betekent eindelijk erkenning voor deze moedige Nederlanders en hun bewogen geschiedenis. Het boek is er, de documentaire gaat na de zomer in première. Om de eindmontage te kunnen bekostigen, is een crowdfundingsactie gestart.

Foto uit de documentaire:
Daniël Cordus bezoekt het graf van zijn broer Jan in Thailand.

De zwarte Hollanders
De geschiedenis van de 'zwarte Hollanders' (Belanda hitam in het Indonesisch) is een onbekend verhaal in de Nederlandse geschiedenis. Deze Afrikaanse KNIL-soldaten en hun Indo-Afrikaanse nazaten, die onvoorwaardelijk trouw waren aan 'Koningin, volk en vaderland', vormen een vergeten groep Nederlanders. 

Eind vorig jaar verscheen het boek 'De vergeten krijgers', de documentaire wordt afgemonteerd op 1 juli 2017 en gaat na de zomer in première. Het is van nationaal belang dat de film er komt. Zonder aandacht voor de Indo-Afrikaanse Nederlanders is onze vaderlandse, koloniale geschiedenis niet compleet. 

Levensverhaal als symbool
Hoofdpersoon van 'De vergeten krijgers' is de nu 94-jarige Daniël Cordus. Zijn grootvader was een Afrikaanse krijger, die in 1837 in Elmina voor het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger werd gerecruteerd. De Nederlandse naam 'Cordus' werd genoteerd bij zijn inschrijving in het KNIL. Het levensverhaal van Daniël Cordus staat symbool voor de geschiedenis van de Indo-Afrikaanse mannen die hun leven in trouwe dienst van Nederland hebben gesteld: de vergeten krijgers.

'ZO VEEL MENSEN DIE TIJDENS DE TWEEDE WERELDOORLOG VOOR DE NEDERLANDSE VLAG GEVOCHTEN HEBBEN, WORDEN VERGETEN.'

Bovenstaande uitspraak van Daniël Cordus legt de vinger exact op de zere plek van postkoloniaal Nederland. Nederland lijdt anno 2017 nog steeds aan koloniaal geheugenverlies, met name waar het Nederlands-Indië betreft. De media richten hun lenzen en pijlen - terecht - op de onafhankelijkheidsoorlog waar Nederland een behoorlijk scheve schaats gereden heeft. De keerzijde van de Indische medaille lijkt echter vergeten te worden: het uitgebleven rechtsherstel van de Indische bevolking en hun nazaten, de Nederlanders met gemixte roots. 

Dekolonisatie en rechtsherstel
De dekolonisatie van Nederlands-Indië heeft hen, die onvoorwaardelijk trouw zijn gebleven aan Nederland, recht in het hart getroffen. Het gaat om dat ene ding: erkenning. Het niet uitbetalen van 3,5 jaar achterstallig salaris (de backpay-kwestie) van KNIL-militairen en ambtenaren tijdens hun gevangenschap in Japanse concentratiekampen in Indië, Japan en elders in Azië, duidt niet bepaald op erkenning. 

Wacht even, er is toch een 'backpay-regeling' gekomen in 2015? Ja. Ware het niet, dat er een voorwaarde aan werd verbonden: je moest namelijk nog wel in leven zijn op 15 augustus 2015. Nabestaanden van hen die vóór die datum overleden zijn, zijn volgens de Staat geen rechthebbenden. Uiteindelijk hebben zo'n 550 hoogbejaarde mannen en een enkele vrouw de 'morele' tegemoetkoming ontvangen - van de circa 90.000 oorspronkelijke rechthebbenden. Tel uit je winst.

In de epiloog van het boek 'Opgevangen in andijvielucht' zet Griselda Molemans puntsgewijs een reeks tot op heden openstaande financiële kwesties uiteen, waarvan de backpay-kwestie er slechts één is. Zo verzuimde de Staat compensaties te verstrekken voor de achtergelaten bezittingen van de uit de nieuwe republiek Indonesië gevluchte gezinnen, die berooid en ontheemd in Nederland aankwamen. Wat Nederland wél deed, was de mensen opzadelen met een torenhoge contractpensionschuld en een trauma dat nog generaties lang doorwerkt.

Griselda Molemans: 'De actuele 'rode draad' in de documentaire is de ontdekking dat de Nederlandse Staat het Thaise smartengeld voor de voormalige dwangarbeiders aan de Birmaspoorlijn (dan wel hun erfgenamen) grotendeels in kas heeft gehouden. Mede namens zijn twee overleden broers heeft Daniël Cordus zich als rechthebbende aangemeld bij de Task Force Indisch Rechtsherstel, die deze claim aanhangig maakt.' Zie ook deze publicatie in de Volkrkrant.

Dwangarbeid
Om te beseffen hoe ingrijpend oorlog is, wat het doet met een mensenleven, met een familie, met een heel volk, moet men zeker het boek 'De vergeten krijgers' lezen. Daniël Cordus en zijn broers Jan en Jozef werden als Japanse krijgsgevangenen als dwangarbeider aan de beruchte Birma-Thailandspoorweg tewerkgesteld. Aan de samenvatting van wijlen Wim Kan, die hetzelfde lot onderging als Daniël en zijn broers, valt niets meer toe te voegen:

'Wat aan die railroad is gebeurd weten de doden alleen
Daar, onder elke dwarsligger ligt welgeteld er een
Maar die houdt in de Burmagrond tot in de eeuwigheid zijn mond
Wat hier gebeurde had hij nooit kunnen voorspellen
Er leven niet veel mensen meer die het kunnen navertellen'

Daniël Cordus kan het navertellen. Zijn beide broers helaas niet meer. Broer Jan overleefde de Birmaspoorweg niet. Daniël is als enige van de gebroeders Cordus nog in leven. Daarom is de documentaire 'De vergeten krijgers' zo belangrijk. Daarom.

Crowdfunding
Op de speciale crowdfundingspagina staat veel achtergrondinformatie te lezen over de documentaire. Door een bepaald bedrag te sponsoren, kunnen de sponsors ook mooie rewards verdienen, zoals boekenpakketten en VIP-kaarten. Bekijk ook de indrukwekkende trailer met beelden uit de film en een persoonlijke toelichting van Griselda Molemans.

Beluister ook het interview dat Griselda Molemans onlangs gaf aan SBS Radio Australia, waarin zij uitgebreid spreekt over de documentaire: KLIK HIER.

Oproep 
De Kritische Katjang roept bij deze niet alleen particulieren uit de Indische en Molukse gemeenschap op om te sponsoren, maar ook organisaties en bedrijven. Samen kunnen we het voor elkaar krijgen dat 'de vergeten krijgers' een permanente plaats krijgen in onze (Indische) geschiedenis. Sámen. Solidair! Voor alle 'vergeten krijgers'.

©De Kritische Katjang







Populaire posts van deze blog

GARUDA, een beladen symbool

PEPERNOTEN TYPISCH HOLLANDS OF...?

Hoe Indisch is de Indische keuken?