De Kritische Katjang

Iedereen vindt dat de in oorlogstijd van de Joden gestolen kunst moet worden terugbezorgd bij de eigenaar of diens nazaten. Maar als het gaat om geroofde koloniale kunst, weet Nederland van de (Javaanse) prins geen kwaad. Onderzoeker Jos van Beurden vindt dat koloniale roofkunst ook terug moet naar de eigenaar.  Gebroken belofte In EenVandaag gaf Van Beurden onlangs uitleg over o.a. de verdwenen kris van de Javaanse Prins Diponegoro, die hem in 1830 moest afstaan aan de kolonisator. Volgens de informatie die Van Beurden heeft, moet deze kris in het Rijksmuseum te Amsterdam liggen. Bij het Rijksmuseum 'weten ze echter van niks'. Dat een kris over mystieke 'stille krachten' beschikt, weten we. Maar zo'n ding wordt niet zomaar onzichtbaar, hoor.  Tussen 1949 en 1975 is er onderhandeld met Indonesië over teruggave van koloniale roofkunst. Indonesië kon een voorkeurslijst opgeven. In de jaren '70 heeft Nederland beloofd om de kris van Prins Diponegoro op t...

Veel geroofde kunst blijft in Nederland uit 'onwil en eigenbelang, zo meldt de NOS. De Nederlandse musea liggen vol objecten die geroofd zijn als oorlogsbuit uit de voormalige koloniën of onder dubieuze omstandigheden naar Nederland zijn gekomen. Een week geleden heeft premier Rutte een gouden kris teruggegeven aan Indonesië. Het wapen werd in de koloniale periode als relatiegeschenk aan Nederlandse autoriteiten gegeven en keert nu terug naar het land van herkomst. (Bron: NOS). De kris is een Buginese kris (Zuid-Sulawesi/Celebes) en komt uit de collectie van het in 2013 gesloten Museum Nusantara in Delft. De overhandiging van de Buginese kris was de voorbode van de overdracht van 1.465 objecten uit de voormalige museumcollectie. De overdracht zal in 2017 plaatsvinden. Nooit eerder is de repatriëring van erfgoed op deze schaal uitgevoerd, volgens de Digitale Kunstkrant. Voor de buitenwereld gaat het om kunstschatten die als 'relatiegeschenk' door de vorsten aan de N...

De titel van dit blog geeft al enigszins aan hoe belangrijk krontjongmuziek voor de Indo is geweest en voor velen ook nog steeds is. Kenners zeggen dat het muziek is, die recht vanuit het hart komt. Zo is de krontjong ook ontstaan. Krontjong is meer dan alleen maar leuke Indische muziek. Het is een uiting van gevoel, liefde voor en heimwee naar het moederland. Deze laatste betekenis heeft het gekregen na de repatriëring. Krontjong is  een deel van onze Indische cultuur en erfgoed, dat onze eigen geschiedenis vertelt.  Maar buiten genoemde eigenschappen is krontjong bovendien een unieke muziekstroming met een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Daarom in dit blog een (hernieuwde) kennismaking met deze bijzondere muziek. Weliswaar een vluchtige kennismaking, want 500 jaar muziekhistorie is niet in 1 blogje samen te vatten.. Het ontstaan van de krontjong Het woord ‘krontjong’ is een onomatopee (= klanknabootsing), naar het geluid van het getokkel op de krontjonggitaar : een ...

Raden Saleh in 1872,  Collectie Tropenmuseum Raden Saleh (1811-1880), van adellijke Indische afkomst, was waarschijnlijk de eerste Indische schilder die in Europese stijl schilderde. Hij was een belangrijk schilder in zijn tijd, toen de 'Romantiek' bijzonder populair was in Europa. Raden Saleh volgde zijn kunstopleiding in Bogor en Nederland, waarna hij door Europa reisde. Hij schilderde portretten en landschappen. Na 20 jaar in Europa te hebben gewoond, keerde hij terug naar Indië.  Diponegoro, Saleh en Pieneman Een bekend werk van Raden Saleh is de gevangenneming van de Javaanse prins Diponegoro van Djokjakarta, aan het einde van de Java-oorlog (1825-1830). Het schilderij is een antwoord op dat van Nicolaas Pieneman (hangt in Rijksmuseum) dat deze gebeurtenis door Nederlandse ogen weergaf en waarop Diponegoro zich overgaf als een lafaard.  De versie van Raden Saleh geeft een heel ander beeld van de gebeurtenis; Diponegoro is duidelijk verrast over het ve...