De Kritische Katjang

De typisch Amsterdamse Jantjes uit de Jordaan, wie kent ze niet? De films, de musical, de liedjes. Het toneelstuk van Herman Bouber, Louis Davids en zijn vrouw Margie Morris uit 1920 wordt nog steeds als musical opgevoerd. Maar dat er ook een 'De Jantjes 2' was, weet vrijwel niemand. In 1924 verscheen de opvolger van dit succesvolle stuk. In 'De Jantjes 2' draait het o.a. om Dolle Dries, die naar Indië ging en daar een verhouding kreeg met een 'inlandsch' meisje, Sarina. Van het een komt het ander en het stel kreeg een zoon, Hamid, een Indo dus.  Dolle Dries ging terug naar Mokum, zonder Sarina, maar nam zijn zoon mee naar Holland. Dat leverde conflictsituaties op tussen vader en zoon, met in het bijzonder een typische Indo-identiteitscrisis voor Hamid. Een van de liedjes in 'De Jantjes 2' is 'Rassenhaat', dat wordt gezongen door Hamid. De tekst is bijzonder gewaagd voor de tijd waarin het is geschreven, 1924. Een couplet: "...

Dit jaar is het twintig jaar geleden dat ik in contact kwam met een heel bijzonder mens: krontjongzanger Guus Becker. Voor mijn afstudeerproject over 'beeldvorming van de Indische cultuur in het voortgezet onderwijs' bestormde ik (zoals elk jaar overigens) in het voorjaar van 1995 het Haagse Malieveld, op zoek naar die Indische cultuur. Als we het hebben over de 'Indische cultuur', hoort krontjong daar uiteraard bij en het bijwonen van optredens was voor een liefhebber als ondergetekende dan ook geen moeilijke opgave. Zo gezegd, zo gedaan. Gewapend met een notitieblok en een heuse balpen (ja ja, tablets en smartphones bestonden toen alleen nog maar in Star Trek), ging ik van tent naar tent om verslag te doen van mijn 'Indische culturele ervaringen'. Tijdens één van de optredens van krontjongorkest 'Irama Kesuma' beklom een oudere Indische heer, strak in het pak gekleed als een echte gentleman, het podium. Hij kreeg al snel een microfoon aangereikt en be...

De titel van dit blog geeft al enigszins aan hoe belangrijk krontjongmuziek voor de Indo is geweest en voor velen ook nog steeds is. Kenners zeggen dat het muziek is, die recht vanuit het hart komt. Zo is de krontjong ook ontstaan. Krontjong is meer dan alleen maar leuke Indische muziek. Het is een uiting van gevoel, liefde voor en heimwee naar het moederland. Deze laatste betekenis heeft het gekregen na de repatriëring. Krontjong is  een deel van onze Indische cultuur en erfgoed, dat onze eigen geschiedenis vertelt.  Maar buiten genoemde eigenschappen is krontjong bovendien een unieke muziekstroming met een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Daarom in dit blog een (hernieuwde) kennismaking met deze bijzondere muziek. Weliswaar een vluchtige kennismaking, want 500 jaar muziekhistorie is niet in 1 blogje samen te vatten.. Het ontstaan van de krontjong Het woord ‘krontjong’ is een onomatopee (= klanknabootsing), naar het geluid van het getokkel op de krontjonggitaar : een ...

Behalve Kritische Katjangs zijn wij ook Krontjongliefhebbers in hart en nieren! We kregen van Nona Nona een mooie tip over een 3CD box ‘Krontjong Songs – de allermooiste klanken uit Indonesië’ die bij Blokker te koop is deze week. Na een tijdje zoeken bij een paar Blokkers kwamen we uiteindelijk met 3 gloednieuwe glimmende laserschijfjes thuis.  Waarom deze recensie? Omdat we deze muzikale bijdrage aan het Indisch cultureel erfgoed niet verloren willen laten gaan, aangezien er geen informatie op de CD zelf aanwezig is. Graag vullen wij deze middels ons blog ‘De Kritische Katjang’ zo goed mogelijk aan. Zonder achtergrondinformatie tast men muzikaal gezien bij deze uitgave over een x-aantal jaren beslist nog steeds in het duister. REVIEW Krontjong Songs – de allermooiste klanken uit Indonesië JAZ Music 1794881, 2013/2014 Various artists - compilatie, 3 CD's Een wonderlijke nostalgische collectie.. Helaas zijn geen uitvoerende artiesten vermeld op deze CD’s. Kron...