De Kritische Katjang

Gezien de actuele ontwikkelingen op West-Papoea en de beknopte aandacht in de Nederlandse pers willen we nogmaals aandacht vragen voor dit moedige volk dat al meer dan 50 jaar onderdrukt wordt door Indonesië. Al een week is het onrustig in West-Papoea en ook in de rest van Indonesië. Betogers gaan de straat op om te demonstreren tegen het racisme van kolonisator Indonesië en vóór onafhankelijkheid. De aanleiding is het optreden van de Indonesische politie tegen Papoea studenten in Soerabaja vorige week. Een groep studenten werd ervan beschuldigd een Indonesische vlag te hebben vernield, waarop de politie een inval deed op de campus en 43 studenten arresteerde. De studenten werden onder meer  uitgemaakt voor aap, varken, beest en hond. Uiteindelijk werden de studenten vrijgelaten bij gebrek aan bewijs. Er ontstond een golf van steun voor de studenten die zich verspreidde binnen en buiten de landsgrenzen. Men pikt het structurele racisme niet langer en komt op voor een onafhanke...

'Ze leren het nooit' is een veelgehoorde klacht in de Indische en Molukse gemeenschap als het gaat om Nederlandse landgenoten en media die hen ten onrechte betitelen als 'Indonesiërs', 'Nederlandse Indiërs' of wat dies meer zij. Het juiste labeltje opgeplakt krijgen, is blijkbaar belangrijk. Het betekent erkenning en dat is nu precies waar het de Indische en Molukse gemeenschap in Nederland al decennia lang aan schort. Foutje bedankt Regelmatig duiken er 'foutjes' op en het zijn er veel geweest. We vissen een paar recente uit de vijver der foute labeltjes. Een recent 'foutje' zagen we lijsttrekker Pechtold van D66  maken tijdens zijn verkiezingscampagne begin 2017. In het programma Pauw en Jinek plakte hij de circa 1,7 miljoen Nederlanders met een Indische achtergrond het label 'Indonesiërs' op. Een storm van kritiek was het gevolg. Later noemde hij het op Twitter 'onzorgvuldig'. Excuses of een rectificatie kwam er niet. ...

De typisch Amsterdamse Jantjes uit de Jordaan, wie kent ze niet? De films, de musical, de liedjes. Het toneelstuk van Herman Bouber, Louis Davids en zijn vrouw Margie Morris uit 1920 wordt nog steeds als musical opgevoerd. Maar dat er ook een 'De Jantjes 2' was, weet vrijwel niemand. In 1924 verscheen de opvolger van dit succesvolle stuk. In 'De Jantjes 2' draait het o.a. om Dolle Dries, die naar Indië ging en daar een verhouding kreeg met een 'inlandsch' meisje, Sarina. Van het een komt het ander en het stel kreeg een zoon, Hamid, een Indo dus.  Dolle Dries ging terug naar Mokum, zonder Sarina, maar nam zijn zoon mee naar Holland. Dat leverde conflictsituaties op tussen vader en zoon, met in het bijzonder een typische Indo-identiteitscrisis voor Hamid. Een van de liedjes in 'De Jantjes 2' is 'Rassenhaat', dat wordt gezongen door Hamid. De tekst is bijzonder gewaagd voor de tijd waarin het is geschreven, 1924. Een couplet: "...

Met de onwerkelijke beelden van aangespoelde kinderen waarmee social media dagelijks overspoeld werden nog op mijn netvlies, zap ik van kanaal naar kanaal, op zoek naar oer-Hollands, hersenloos entertainment waarbij je niet hoeft na te denken en vooral niets hoeft te voelen en dat uitsluitend dient ter vermaak van de door de gebeurtenissen van de afgelopen weken vermoeide geest. Ik begin mijn zap-tocht altijd bij het begin: bij de 1, dan de 2 en zo voorwaarts naar de kanalen waar ik de meeste kans maak op hersenloos entertainment. Ik blijf echter steken bij de ‘1’, waar verontrustende beelden uit de Tweede Kamer mijn aandacht trekken. De beelden die mijn beeldscherm vervuilen, zijn afkomstig uit een toespraak die tot strekking heeft dat ontelbare gelukzoekende islamitische testoseronbommen in no-time ons mooie Nederland komen verkrachten en vernietigen, waardoor onze ouderen nog verder zullen wegrotten in wegbezuinigde bejaardentehuizen. De geblondeerde politicus roept herhaaldel...

De jaarlijkse Indië-herdenking staat weer voor de deur op 15 augustus. Dit jaar is het 70 jaar geleden dat de oorlog eindigde en de Indische diaspora begon. Ik val dus niet zomaar met de deur in huis. Een overdenking over herdenking, over vroeger en later, over het opknappen van oude deuren en het openen van nieuwe. Mensen die mij kennen, weten dat ik rond deze tijd van het jaar met gemengde gevoelens rondloop wat betreft ‘15 augustus’ en dat ik altijd opgelucht ben als het de 18e is (want met de 17e heb ik al helemaal niet veel). Op 15 augustus worden de slachtoffers van de Japanse bezetting in Azië herdacht bij het Indisch Monument in Den Haag. Op die dag in 1945 capituleerde Japan. Daarmee kwam een einde aan de oorlog in Zuidoost-Azië en tegelijk aan de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden. Althans, zo luidt de officiële omschrijving. Indisch Monument, Den Haag Het is goed dat er een herdenking is; dat er her-dacht en na-gedacht wordt. Het is goed dat ...

Foto: Foto zoekt familie/IMEXBO Je handen in je moederschoot, Je blik respectvol en bedeesd. Jij gaf hem elke dag zijn brood En was voor  toean vaak bevreesd. Boog voor hem neder op de grond, Zo stil ter aarde neergezeten... Geen weerwoord kwam ooit uit jouw mond, Nooit heb jij hem iets verweten In rang zelfs lager dan een kind Dat geen besef had van het leed, Van ras of kleur of donk’re tint,  Maar dat alleen zijn baboe weet Onrecht met paplepels gevoerd, Voor inlanders geen achternaam. Zolang de Belanda maar goed boert, ’t Is daarom dat ik mij zo schaam Die kleine, frêle bruine vrouw, Daar zo gezeten op de grond, Verdient een kruis voor moed en trouw En als een pleister op een wond: Een voetstuk om mooi op te staan En de Hollander mag zitten Waar jij ooit zat en bent gegaan Geen macht meer voor de witten En ik? Ik zit ertussenin Waar hoor ik bij? Wie ben ik dan? Geen baboe, 'blanke' evenmin Wel Indo, die wat dichten kan! Nederland deed...

Dit jaar is het twintig jaar geleden dat ik in contact kwam met een heel bijzonder mens: krontjongzanger Guus Becker. Voor mijn afstudeerproject over 'beeldvorming van de Indische cultuur in het voortgezet onderwijs' bestormde ik (zoals elk jaar overigens) in het voorjaar van 1995 het Haagse Malieveld, op zoek naar die Indische cultuur. Als we het hebben over de 'Indische cultuur', hoort krontjong daar uiteraard bij en het bijwonen van optredens was voor een liefhebber als ondergetekende dan ook geen moeilijke opgave. Zo gezegd, zo gedaan. Gewapend met een notitieblok en een heuse balpen (ja ja, tablets en smartphones bestonden toen alleen nog maar in Star Trek), ging ik van tent naar tent om verslag te doen van mijn 'Indische culturele ervaringen'. Tijdens één van de optredens van krontjongorkest 'Irama Kesuma' beklom een oudere Indische heer, strak in het pak gekleed als een echte gentleman, het podium. Hij kreeg al snel een microfoon aangereikt en be...

De titel van dit blog geeft al enigszins aan hoe belangrijk krontjongmuziek voor de Indo is geweest en voor velen ook nog steeds is. Kenners zeggen dat het muziek is, die recht vanuit het hart komt. Zo is de krontjong ook ontstaan. Krontjong is meer dan alleen maar leuke Indische muziek. Het is een uiting van gevoel, liefde voor en heimwee naar het moederland. Deze laatste betekenis heeft het gekregen na de repatriëring. Krontjong is  een deel van onze Indische cultuur en erfgoed, dat onze eigen geschiedenis vertelt.  Maar buiten genoemde eigenschappen is krontjong bovendien een unieke muziekstroming met een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Daarom in dit blog een (hernieuwde) kennismaking met deze bijzondere muziek. Weliswaar een vluchtige kennismaking, want 500 jaar muziekhistorie is niet in 1 blogje samen te vatten.. Het ontstaan van de krontjong Het woord ‘krontjong’ is een onomatopee (= klanknabootsing), naar het geluid van het getokkel op de krontjonggitaar : een ...